خانه / آموزش / مدل‌های کسب‌ و کار در فضای آنلاین

مدل‌های کسب‌ و کار در فضای آنلاین

به اشتراک بگذارید

تجارت و روش‌های کسب‌ و کار، یکی از مهم‌ترین حوزه‌هایی است که با به کارگیری فناوری‌های نوین اطلاعاتی و ارتباطی و اینترنت به سرعت و به شدت تحت تأثیر قرار گرفت. بسیاری از روش‌های سنتی کسب درآمد متحول گشته و روش‌ها و ارزش‌های جدید فراوانی نیز پا به عرصه وجود نهادند. میزان نفوذ اینترنت به حدی است که نمی‌توان زندگی امروز را بدون آن تصور کرد. تفریح، ارتباط، آموزش، تجارت، حقوق و حتی روابط شخصی، از این فناوری متأثر شده و عرصه جدیدی در پیش روی افراد و شرکت‌ها نمایان شده است.

فناوری نوین اطلاعات و ارتباطات در حوزه تجارت، نه تنها امکانات و تسهیلات متعددی برای شرکت‌های ارائه‌کننده محصولات و خدمات به شیوه سنتی مهیا نموده و باعث پیشرفت چشمگیر آنان شد، بلکه باعث ایجاد بنگاه‌های جدیدی شده، که تنها به ارائه خدمات و سرویس‌ها روی شبکه اینترنت پرداخته و یا به طور موازی در هر دو حوزه سنتی و نوین مشغول به فعالیت شده‌اند. با گسترش اینترنت، نیازهای جدید، منابع جدید، محصولات جدید، نگرش‌ها و راه‌های جدید برای کسب‌وکار و همین‌طور ارزش‌های جدید برای بنگاه و مشتری به وجود آمدند و مباحثی نظیر اقتصاد دیجیتالی مطرح گردید که با نگرش کاهش قیمت محصول- سرویس برای مصرف‌کننده تا نزدیک صفر و کسب درآمد از راه‌های دیگر وارد عرصه شدند.

ارزش‌هایی جدید حاصل از این فناوری، به دو دسته تقسییم می‌شوند: دسته اول ارزش‌هایی هستند که قبلاً هم مطرح بودند ولی بستر ارائه مناسب نداشتند (Traped Value). مثلاً می‌توان از راحتی دستیابی به منابع مختلف و یا قدرت قیمت‌گذاری مشتری در فضای جدید به عنوان Trapped Value نام برد. دسته دوم ارزش‌هایی هستند که در گذشته اصلاً مطرح نبودند و تنها با ایجاد فناوری‌های جدید امکان ظهور پیدا کردند (New to the world Value) که از آن جمله می‌توان امکان ارائه سفارشی محصولات برای هر مشتری و یا تشکیل جوامع مجازی را نام برد.

نکته مهمی که در اینجا مطرح می‌شود توانایی‌های منحصر به فرد فضای وب است که امکان ایجاد روش‌های جدید کسب‌وکار، ارزش‌های جدید برای مشتری و منابع و منافع متعدد برای شرکت‌ها و تمایز با کسب‌وکار سنتی و فیزیکی را مهیا می‌کند. به عنوان مثال حراجی‌های اینترنتی (مانند eBay در دنیا و Semsari در ایران) که امکان مشارکت افراد مختلف از نقاط جغرافیایی مختلف را در یک حراج و خرید کالا از راه دور ممکن می‌سازند و یا دریافت آسان کالاهای دیجیتال (digital download) مانند موسیقی و کتاب در هر لحظه و در هر مکان و در کل، پیشنهادات جدید شرکت‌ها به مشتریان نظیر حق انتخاب و کنترل گسترده بر محصولات، بدون استفاده از مشخصات خاص فضای online ممکن نبود.

مشخصات خاص فضای web
در این بخش تعدادی از خصوصیات و مشخصه‌های اصلی و کلیدی فضای وب آورده شده است. بعضی از این خصوصیات به ماهیت «باز» وب مربوط است که در آن هر کاربر اینرنت در هر زمان و هر مکان می‌تواند خود یک تهیه کننده (provider) اطلاعات و محصولات جدید باشد و بعضی دیگر از خصوصیات به ماهیت ابررسانه‌های اینترنت مربوط می‌شود:
– شبکه توزیع شده غیرمتمرکز کامپیوترها
– شبکه شبکه‌ها
– ساختار باز
– در دسترس بودن اطلاعات همه
– هر کاربر خود می‌تواند یک تولیدکننده باشد
– قابلیت دسترسی در هر مکان و در هر زمان

– دیجیتالی بودن اطلاعات
– امکان دسترسی سریع به اطلاعات
– سهولت اصلاح محتویات
– پایداری و دوام ارتباطات در طول زمان
– قابلیت ارجاع بالا
– امکان ثبت و پیگیری عملکرد مشتری
– پاسخ‌های رفتاری لزوماً به مشخص شدن هویت کاربر منجر نمی‌شوند
– جهت‌گیری به سمت دسترسی به کلیه اطلاعات – رفع محدودیت مکانی میان خریدار و فروشنده

– ناشناخته بودن منابع اطلاعات
– مقیاس‌پذیری بیشتر نسبت به دنیای فیزیکی
– افزایش نقش ارتباط شفاهی (Word-of-mouth)
– تغییر پیوسته وب
– ارائه و دسترسی غیر خطی
– نیاز به فعالیت کاربر
– مدل ارتباطی چند به چند
– ارتباط همزمان (Synchronous) و غیرهم‌زمان (Asynchronous)
– نیاز به تعامل با ماشین
– دخیل بودن تعامل با کاربر
– عدم محدودیت برای ذخیره اطلاعات
– قابلیت توسعه به منابع خارجی بیرون از وب

– عدم محدودیت در مورد محتویات هر چیزی که قابلیت دیجیتال شدن دارد. (صدا، تصویر، نوشتار و غیره)
– عدم محدودیت‌های فیزیکی در محتوا
– سهولت در دسترسی و ارزیابی اطلاعات
– به‌کار بردن ابزار انتقال برای اهداف متفاوت و متضاد
– به‌کار بردن عامل‌های نرم‌افزاری در محتوای فرآیند
– کپی‌های دیجیتالی ذاتاً مجانی هستند
– شکل‌گیری گروه‌های دیجیتالی به‌صورت خودکار با طبقه‌بندی مشتریان طبیعی است که در بین این مشخصات، برخی مهم‌تر و کارآمدتر از بقیه به نظر آیند. از زاویه دیگر بعضی از این مشخصات را می‌توان برای سازمان‌ها جزو موقعیت‌ها و برخی را جزو تهدیدها دانست. ولی این امر ذاتی نبوده و بسته به موقعیت و وضعیت بنگاه می‌باشد. به عنوان مثال «کم هزینه بودن ورود به عرصه رقابت» از نظر یک شرکت تازه وارد به یک حوزه خاص مزیت و از نظر یک شرکت قدیمی و فعال در آن حوزه تهدید محسوب می‌شود. دستاوردهای فناوری وب برای بنگاه‌ها و سازمان‌های تجاری – ایجاد فرم‌های جدید تجارت و واسطه‌گری

– با ارزش‌تر شدن Brandها به صورت Online
– امکان ایجاد استراتژی‌های نوین بازاریابی
– مدل‌های کسب‌وکار رقابتی و چالش برانگیز
– امکان ارسال میزان بیشتری اطلاعات با قیمت کمتر به مشتری
– قابلیت دستیابی به بازارهای جدید
– افزایش سطح سفارشی‌سازی (customization) با دسترسی به اطلاعات بیشتری از مشتریان
– شناسایی اصلیت مشتریان جدید (تبدیل رویدادهای ناشناخته به معاملات شناخته شده)
– افزایش بازدهی‌های کانال‌های ارتباطی (انجام پیشنهادهای الکترونیکی با سرعت زیاد)
– کاهش هزینه‌های تولید و توزیع کالاهای اطلاعاتی

– صرفه‌جویی در هزینه توزیع کالاهای دیجیتال
– تحت تعقیب قراردادن به خاطر محتویات مشکل است
– امکان تخمین مناسب در پاسخ به تبلیغات
– امکان شخصی‌سازی ارتباطات با مشتری
– تسریع حضور در بازار جهانی
– تهدیدی برای فروشندگان متکی به موقعیت جغرافیایی و بنگاه‌هایی است که مشتریانشان از ارزان‌فروشان دورافتاده‌اند.
– میسر شدن تعامل بیشتر با مشتریان، بازاریابی مستقیم و ارتباط یک به یک
– افزایش بازدهی‌های عملیاتی در تجارت‌های Online. (انتقال بیشترمراحل معامله به مشتریان)
– سوق دادن مشتریان به فعالیت‌های توسعه محصولات

– منافع فراوان برای بنگاه‌های پیشرو (نفر اول برنده همه چیز است)
– اهمیت فوق‌العاده محدودیت‌های قانونی (حریم شخصی)
– امکان توسعه بسیار سریع‌تر Brand نسبت به روش‌های سنتی دستاوردهای فناوری وب برای کاربران و مشتریان تکنولوژی جدید همچنین دستاوردهای جدیدی نیز برای کاربران عادی و مشتریان به همراه آورده است. تعدادی از آنها مطلوب نظر کاربران بوده و موجب تسهیل در فعالیت‌های آنها می‌شود و تعدادی نیز باعث افزایش پیچیدگی مسائل و سردرگمی کابران شده‌اند. از مهمترین دستاوردهای کاربران و مشتریان، قدرتی است که این فناوری برای جست‌وجوی اطلاعات موردنظر و اخذ تصمیمات متناسب با آن در اختیار مشتریان قرار می‌دهد. در اینجا به تعدادی از دستاوردهای فناوری وب برای کاربران و مشتریان بنگاه‌های تجاری اشاره شده است:

– انباشتگی اطلاعات
– با ارزش بودن اطلاعات مشتری
– فراهم کردن امکان ناشناس ماندن
– کنترل بیشتر مشتری بر امور
– قدرت بیشتر مشتری
– راحتی بیشتر برای مشتری
– تسهیل در دریافت خدمات آزمایشی و رایگان (trial)
– تازگی و جذابیت
– امکان دسترسی بیشتر به محصولات نایاب
– قیمت‌های ارزان‌تر (تا محدوده‌ای، مجانی)
– دشواری در یافتن اطلاعات مورد نظر به دلیل حجم بالای اطلاعات
– ماهیت سرگرم‌کننده
– نیاز به داشتن اشتیاق کافی برای استفاده از اینترنت توسط مشتری

مدل کسب‌وکار
«مایکل راپا» می‌گوید: «مدل‌های کسب‌وکار در حوزه وب، از مفاهیمی هستند که بیشترین بحث و تبادل نظر و کمترین درک و اتفاق نظر روی آنان صورت گرفته است. مدل کسب‌وکار به بیان ساده عبارت از متدی است که شرکت در فعالیت‌های تجاری در پیش گرفته و با کسب درآمد ثبات خود را حفظ می‌نماید. در این مدل با توجه به منابع در دسترس و نیاز مشتری، پیشنهادی برای عرضه ارزش موردنظر مشتری ارائه شده و منافع و درآمد نصیب شرکت می‌سازد. به تعبیری دیگر «مدل کسب‌وکار» چگونگی کسب درآمد توسط بنگاه را با مشخص کردن جایگاه آن در زنجیره ارزش مشتری تشریح می‌کند.» در قسمت قبل ویژگی‌های منحصر به فرد فضای وب و منافع و دستاوردهای این فضا را برای کاربران- مشتریان و همچنین سازمان‌های تجاری بیان کردیم. حال باید ببینیم که از چه راه‌هایی می‌توان در این فضا برای بنگاه‌ها و شرکت‌های تجاری online درآمد کسب نمود و درنهایت با ترکیب منافع مشتری و منافع بنگاه و روش کسب درآمد بتوانیم انواع مدل‌های کسب‌وکار را بررسی و تحلیل نماییم.

تعدادی از روش‌های کسب درآمد در فضای online: کارمزد تراکنش (Transaction fees): شرکت به ازای انجام هر تراکنش کارمزد دریافت می‌کند.

کارمزدهای میزبانی (Hosting fees): دریافت وجه برای میزبانی برنامه‌های کاربردی و تعاملات دیگران از طریق بسترهای کسب‌وکار الکترونیکی بنگاه (مدل‌های ASP)

کارمزدهای مراجعه (Referral Fees): سایت تجاری اطلاعاتی از محصولات و سرویس‌های سایت‌های دیگر را در اختیار مشتری می‌گذارد و زمانی که مشتری به آن سایت مراجعه می‌کند، مراجعه شونده به سایت معرفی کننده کارمزد می‌پردازد.

حق اشتراک (Subscription fees): پرداخت‌های منظم برای دسترسی به اطلاعات و سرویس‌های فراهم شده

کارمزد حق امتیاز (License fees): دریافت کارمزد به ازای فرآیندهایی که شرکت در آن دارای سهم می‌باشد. سیستم سفارشات “One-Click Ordering” شرکت آمازون از نمونه‌های این سیستم‌هاست. این لیسانس به بسیاری از شرکت‌ها واگذار شده است. کارمزد به ازای هر دسترسی (Pay-per-view): پرداخت کارمزد به ازای هر بار دسترسی به اطلاعات.

کارمزدهای عملیاتی (Pay-per-performance): دریافت کارمزد درصورت انجام کامل عملیات

کارمزدهای پرداخت خرد (Micropayment): دریافت کارمزدهای دادوستدی بسیار اندک ولی به تعداد زیاد. تبلیغات (Advertising): این امکان را به سازمان تجارت الکترونیکی شرکت می‌دهد که در راستای تبلیغات برای شرکت‌های دیگر فعالیت نماید.

حمایت (Sponsorships): دریافت کارمزد به ازای تقبل حمایت (Sponsorship) سایت‌های الکترونیکی دیگر در سازمان خود.

مدل رانسام (Ransom Model): در اختیار گذاشتن بخشی از اطلاعات به صورت رایگان و شارژ مشتری برای اطلاعات و یا دسترسی بیشتر. مثال: «استفان کینگ» یک بخش را به صورت رایگان در اختیار می‌گذارد و در صورت تمایل مشتری به خواندن همه کتاب یا بخش‌های بعدی از او کارمزد دریافت می‌نماید.

فروش کالاها و یا ارائه خدمات ( sale of goods services ): متداول‌ترین مدل – عرضه کالاها و خدمات در اینترنت به ازای دریافت وجه آنها» فروش اطلاعات مشتری

(Sale of customer data): جمع‌آوری اطلاعات مشتری و فروش آن به دیگران. این فعالیت در اروپا ممنوع می‌باشد ولی در آمریکای شمالی کاملاً متداول است.

پاسخ Offline به مشتری ( Offline customer response ): در این مدل، اینترنت برای جلب مشتریان استفاده می‌شود و در ادامه فعالیت‌های سودآور، خارج از اینترنت و به صورت Offline انجام می‌شود.

کارآیی و اثربخشی بیشتر در معاملات ( Efficiency & effectiveness gains ): بازدهی عملیات تجاری به دلیل خطاهای کمتر، اطلاعات بیشتر و دقیق‌تر و … بالا می‌رود.

سرویس‌های ارزش افزوده (مدل لینوکس): به ازای سرویس‌های جدید که برای کالاها و سرویس‌های رایگان در اینترنت پیشنهاد می‌شود، کارمزد دریافت می‌گردد. real-estate Virtual: حضور مداوم شرکت در فضای مجازی وب و کسب موقعیت ممتاز و فروش یا اجاره این موقعیت به سایرین.

درباره ی مهندس درویش زاده

همچنین ببینید

با این ۱۰ ترفند بیشترین سود را از لینکدین ببرید!

ابزارهای رشد و توسعه استارت‌آپ ها   منبع: ونچوربیت یکی از قدرتمندترین ابزارهایی که برای …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پشتیبانی پشتیبانی تلگرامی لاین استور